BAHAGI 3 — ANG BAGONG KABANATA SA BALABAC

Isang taon at kalahati ang lumipas mula nang piliin kong lisanin ang Maynila at magsimula muli sa Palawan.

Ang dati kong tahimik at mabigat na dibdib ay unti-unting napalitan ng katatagan. Ang Balabac ay hindi na lamang basta isang “mapanganib na destinasyon” para sa akin; ito ay naging tahanan ng aking paghilom. Dito, sa gitna ng alon ng dagat, init ng araw, at mga hamon ng araw-araw na operasyon, natutuhan ko kung paano huminga nang malaya nang walang hinihintay na tawag o mensahe mula sa taong hindi naman ako kailanman pinili.

Ngunit ang hustisya at ang propesyon ng pagiging pulis ay walang pinipiling tahimik na sulok ng mundo.

Alas-sais ng umaga habang umiinom ako ng itim na kape sa maliit naming beranda sa himpilan, dumating si Captain Gabriel Navarro. Seryoso ang mukha nito, hawak ang isang kulay abong folder.

“Mendoza, kailangan ka sa pantalan ngayon din,” bungad niya agad.

“Bakit po, Sir? May bagong shipment ba ng sindikato?” tanong ko habang isinusuot ang aking holster at sumbrero.

“Hindi lang basta shipment. May natagpuang bangka sa baybayin ng Matangtubig. May kasama itong tatlong dayuhang sakay na walang mga dokumento, at may dalang mga kagamitang pang-telekomunikasyon na mukhang ginagamit sa high-frequency tracking. Pero hindi iyon ang pinakamabigat,” seryosong sabi ni Gabriel sabay abot ng isang litrato mula sa folder.

Nang makita ko ang mukha ng lalaki sa litrato, bahagyang nanlamig ang aking mga kamay.

Si Ramon Dela Cruz—ang pangunahing suspek na akala namin ay tumakas patungong Malaysia ilang buwan na ang nakalipas.

“Bumalik siya?” mahina kong bulong.

“Hindi lang bumalik, Mara. Mukhang may pinaplano silang mas malaking operasyon dito mismo sa katimugang bahagi ng Palawan, at ayon sa intel, may kinalaman ito sa nalalapit na maritime security summit sa Puerto Princesa. Kailangan nating kumilos nang mabilis.”

Agad kong kinuha ang aking radyo at baril. “Sige, Sir. Handa na ang team.”

ANG PAGtatagpo sa GITNA NG BAGYO

Makalipas ang tatlong araw ng puspusang pagmamanman at pakikipag-ugnayan sa maritime police, natunton namin ang pinagtataguan ng grupo ni Dela Cruz sa isang liblib na isla malapit sa Balabac strait.

Madilim ang kalangitan. Nagbabala ang pagdating ng isang malakas na tropical storm. Humahampas ang malalaking alon sa aming mabilis na patrol boat habang papalapit kami sa madilim na dalampasigan.

“Mag-ingat ang lahat! Selyuhan ang likuran at unahang bahagi ng kubo!” ang utos ko sa radyo habang nakatutok ang aking M4 carbine sa madilim na paligid.

Umulan nang malakas—isang uri ng ulan na nagpabalik sa akin sa alaala ng gabing iyon sa Quezon City. Ang gabing nakita ko si Adrian na nagpapayong kay Bianca. Ngunit sa pagkakataong ito, walang kirot sa dibdib ko. Ang tanging nararamdaman ko ay ang matinding adrenalin at pokus sa misyon.

Bang! Bang!

Isang putok ng baril ang bumasag sa katahimikan ng gabi mula sa loob ng kubo.

“May lumalaban! Patnubay ng Panginoon, sugod!” sigaw ng kasamahan ko.

Pumasok kami nang sabay-sabay. Mabilis ang mga pangyayari—mga sigawan, yabag ng mga paa, at putok ng baril. Nakipagbuno ako sa isang suspek na nagtangkang tumakas sakay ng isang maliit na motorized banca. Gamit ang natutuhan ko sa taon ng mabibigat na pagsasanay, naisalba ko ang sitwasyon at napagbilanggo ang suspek sa tulong ng aking team.

Subalit habang kinakapkapan ko ang isa pang sugatang kasabwat na nadakip sa loob ng kubo, may iniabot itong maliit na flash drive at isang punit-punit na papel.

“Para… para sa imbestigador na taga-Maynila…” garalgal na sabi ng lalaki bago nawalan ng malay dahil sa natamong sugat sa binti.

Binuksan ko ang papel. Isang pangalan at isang lokasyon ang nakasulat: Adrian Villanueva – darating bukas ng umaga.

Napakunot ang noo ko. Bakit papunta rito si Adrian?

ANG PAGBALIK NI ADRIAN

Kinabukasan, habang abala kami sa pag-uuri ng mga nakumpiskang ebidensiya sa himpilan, dumating ang isang chopper ng Philippine National Police mula sa Maynila.

Bumaba si Police Major Adrian Villanueva suot ang kumpletong field uniform, seryoso ang mukha, at bakas ang pagod sa kaniyang mga mata. Pagkababa niya ay agad siyang naglakad patungo sa investigation room kung nasaan ako.

Nakatayo ako sa tapat ng case board nang pumasok siya.

“Mara,” tawag niya.

Humarap ako nang may propesyonal na tindig. “Major Villanueva. Ano po ang ginagamit ninyo rito sa Balabac? Tapos na ang coordination meeting natin noong isang buwan.”

Lumapit siya, hindi alintana ang mga kasamahan naming nakatingin sa amin.

“May natanggap kaming direktiba mula sa Regional Director. Ang sindikatong hinahabol ninyo rito ay may direktang koneksyon sa malaking cyber-smuggling ring sa Maynila na matagal na naming minamanmanan. Ako ang naatasang mamuno sa joint task force para rito.”

Tiningnan ko siya nang diretso sa mga mata. Wala na ang takot o paghanga na naramdaman ko noon. Ang nakikita ko na lamang ay isang kapwa opisyal na kailangang makatrabaho para sa isang layunin.

“Kung gayon, malinaw ang trabaho natin, Sir. Maupo kayo, ipapakita ko sa inyo ang mga nakuha naming ebidensiya kagabi.”

Umupo si Adrian sa silyang inalok ko. Binuksan niya ang flash drive na nakuha ko mula sa operasyon. Habang pinapanood ko siyang nagbabasa ng mga dokumento, napansin ko ang isang malalim na sugat sa kaniyang kaliwang pisngi—malamang ay nakuha niya sa isang kamakailang operasyon sa Maynila.

“Mara…” basag niya sa katahimikan nang kami na lamang dalawa ang nasa sulok ng silid.

“May problema ba sa mga dokumento, Sir?” tanong ko nang hindi tumitingin sa kaniya.

“Wala. Maayos ang pagkakaayos mo rito… gaya ng dati.” Huminga siya nang malalim. “Gusto ko lang sanang sabihin… pasasalamat.”

“Para saan naman?”

“Dahil kahit nasaan ka man, hindi mo kailanman tinalikuran ang sinumpaan mong tungkulin. Kahit na… kahit na alam kong may sama ng loob ka sa akin noon.”

Umiling ako nang bahagya at ngumiti. Isang ngiting malaya.

“Adrian, ang sama ng loob ay para sa mga taong may panahon pang mag-aksaya ng emosyon. Tatlong taon akong naghintay ng isang sagot na hindi mo kailanman ibinigay. Pero nang umalis ako sa Maynila, natutuhan ko na ang buhay ko ay hindi nakasalalay sa kung sino ang pipili sa akin, kundi sa kung paano ko pipiliin ang sarili ko.”

Natigilan si Adrian. Parang sinaksak siya ng sarili niyang mga salita noon. Kitang-kita ko ang pagsisisi at paghanga sa kaniyang mga mata—isang kombinasyon ng damdaming huli na para banggitin.

“Alam ko,” mahina niyang sagot. “At nirerespeto ko kung nasaan ka ngayon. Pero sana… sana hayaan mo akong patunayan na kaya ko ring maging sandalan mo, hindi bilang isang taong inaasahan mong mahalin ka, kundi bilang isang kaibigan at kasangga sa serbisyo.”

Tinitigan ko siya nang matagal. Sa unang pagkakataon, naramdaman kong tuluyan nang humilom ang huling pilat sa aking puso. Wala nang galit. Wala nang sakit. Ang natira na lamang ay kapayapaan.

“Patunayan mo muna sa trabaho, Major Villanueva,” seryoso kong sabi habang inaabot sa kaniya ang kasunod na case folder. “Marami pa tayong trabahong dapat tapusin.”

ANG BAGONG SIMULA NG LAHAT

Makalipas ang tatlong buwan, naging matagumpay ang buong operasyon laban sa sindikato nina Ramon Dela Cruz. Naaresto ang lahat ng lider nito, at tuluyang nadiskubre ang mga illegal na ruta ng kanilang operasyon sa pagitan ng Palawan at Maynila.

Dahil sa tagumpay na ito, iginawad sa amin ang isang mataas na parangal mula sa Camp Crame.

Naka-uniporme ako, tuwid ang tindig, at may mga medalyang kumikinang sa aking dibdib habang nakatayo sa entablado sa Maynila. Sa tabi ko ay sina Captain Gabriel Navarro at iba pang opisyal mula sa Balabac.

Sa ibaba ng entablado, nakita ko ang nanay at tatay ko na umiiyak sa sobrang galak. At sa di-kalayuan, nakita ko si Adrian. Nakangiti siya—hindi ang ngiting nagbigay sa akin ng maling pag-asa noon, kundi isang ngiti ng taos-pusong pagkilala at paggalang.

Hindi na ako ang batang pulis na nag-aabang ng pansin sa madilim na pasilyo ng Quezon City. Isa na akong ganap na imbestigador, isang lider, at higit sa lahat, isang babaeng buo ang pagkatao.

Matapos ang programa, lumapit si Adrian sa akin habang nag-aayos ako ng aking mga gamit.

“Congratulations, Lieutenant Mendoza,” sabi niya sabay abot ng isang tasa ng mainit na kape. “Well deserved.”

Tinanggap ko ang kape at ngumiti nang tapat.

“Salamat, Major Villanueva. Paalam na sa Palawan bukas?”

“Oo, babalik na ako roon. Marami pang kasong naghihintay.” Huminga siya nang malalim bago nagpatuloy. “Mara, kung sakaling… sakaling magawi ka ulit sa Maynila, may kapehan ba roon na pwede nating puntahan bilang magkaibigan?”

Tumingin ako sa labas ng bintana kung saan unti-unting lumiliwanag ang umaga. Walang ulan. Maliwanag ang araw.

“Salamat, Adrian. Pero mas gusto ko ang kape sa Balabac. Ako ang nagtitimpla ng akin sarili.”

Tumango siya, may bahid ng lungkot pero may kasama ring pag-unawa. “Sige. Mag-ingat ka palagi sa biyahe.”

“Ikaw rin, Adrian.”

Tumalikod ako at naglakad palayo kasama ang aking mga magulang at mga kasamahan sa trabaho.

Walong taon akong humabol sa isang anino. Pero nang huminto ako sa pagtakbo, doon ko natagpuan ang tunay kong liwanag—ang sarili kong pangalan, ang sarili kong dangal, at ang kinabukasang ako mismo ang humubog gamit ang sarili kong mga kamay.